หนึ่งเดียวในประเทศไทย “ภาพสลักนารายณ์บรรทมสินธุ์” ใต้น้ำ ที่จ.อุบลราชธานี
“ภาพสลักนารายณ์บรรทมสินธุ์” อยู่ที่ บริเวณวังมน ลำน้ำลำโดมใหญ่ พื้นที่คาบเกี่ยวระหว่างเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ายอดโดม และอุทยานแห่งชาติภูจองนายอย จ.อุบลราชธานี มีลักษณะเป็นภาพพระนารายณ์บรรทมตะแคงขวาบนลำตัวของพระยาอนันตนาคราช 3 เศียร ที่พระนาภีมีก้านบัวผุดชูขึ้นด้านบนเป็นดอกบัวตูม มีรูปพระพรหมนั่งอยู่เหนือดอกบัว และที่พระเพลามีพระลักษมีพระชายาประทับนั่งอยู่ คาดว่าสร้างขึ้นในช่วงพุทธศตวรรษที่ 16 ตามคติความเชื่อที่ว่า สายน้ำที่ไหลผ่านวรกายของพระองค์จะเป็นสายน้ำศักดิ์สิทธิ์ที่ไหลหล่อเลี้ยงชุมชนเพื่อสร้างความอุดมสมบูรณ์ โดยถือเป็นภาพสลักนารายณ์บรรทมสินธุ์เพียงแห่งเดียวในประเทศไทยที่ปรากฏอยู่บนลำน้ำธรรมชาติกลางป่าลึก
โดยภาพสลักนี้ถูกค้นพบโดยชาวบ้านขณะกำลังออกหาปลาและอาหารป่า เมื่อปี พ.ศ. 2521 คาดว่าคนโบราณใช้พื้นที่แห่งนี้เป็นพื้นที่ประกอบพิธีกรรม หรือบวงสรวงบูชา หรืออาจเป็นศาสนสถานอีกรูปแบบหนึ่ง โดยมีคติความเชื่อว่าสายน้ำที่ไหลผ่านวรกายพระองค์จะเป็นสายน้ำที่ศักดิ์สิทธิ์ที่ไหลหล่อเลี้ยงไปยังชุมชนเพื่อให้เกิดความอุดมสมบูรณ์
ภาพสลัก “นารายณ์บรรทมสินธุ์” นี้ จะจมอยู่ใต้น้ำในฤดูฝนหรือในเวลาน้ำหลาก และเมื่อถึงช่วงหน้าแล้งระหว่างเดือนมีนาคมถึงเดือนเมษายน ระดับน้ำจะลดลงจึงสามารถมองเห็นภาพแกะสลักได้ และก็จะมีการจัดพิธีบวงสรวงใหญ่ “นารายณ์บรรทมสินธุ์” เป็นประเพณีสำคัญที่ดึงดูดผู้มีจิตศรัทธาและนักท่องเที่ยวจากทั่วประเทศให้เดินทางมาเยือนเป็นประจำทุกปี
ปัจจุบันโบราณสถานแห่งนี้อยู่ภายใต้การดูแลของสำนักศิลปากรที่ 9 ร่วมกับเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ายอดโดม และอุทยานแห่งชาติภูจองนายอย ในพื้นที่เทือกเขาพนมดงรัก ตำบลโดมประดิษฐ์ อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี
ผู้สื่อข่าวรายงานเพิ่มเติมว่า เมื่อเร็วๆนี้ พลโท วีระยุทธ รักศิลป์ แม่ทัพภาคที่ 2 พร้อมคณะ ได้เดินทางเข้าชมภาพสลักนารายณ์บรรทมสินธุ์ บริเวณวังมน ลำน้ำลำโดมใหญ่ โดยมี นางวาสนา ไหมพรหม หัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ายอดโดม พร้อมด้วย นายฤทธิไกร สายคำมูล ผู้ช่วยหัวหน้าเขต คณะเจ้าหน้าที่ และนางสาววิจิตรา สุขส่ง หัวหน้าศูนย์ศึกษาธรรมชาติและสัตว์ป่าอุบลราชธานี พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ทหารในพื้นที่ ร่วมต้อนรับ
นางวาสนา ไหมพรหม หัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ายอดโด กล่าวว่า นอกเหนือจากคุณค่าทางประวัติศาสตร์แล้ว ผืนป่าและลำน้ำลำโดมใหญ่แห่งนี้ยังเป็นแหล่งต้นน้ำที่สำคัญและเป็นที่อยู่อาศัยของ “จระเข้น้ำจืดสายพันธุ์ไทย” ซึ่งเป็นสัตว์ป่าที่ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่งในปัจจุบัน โดยที่ผ่านมา คณะเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าต้องปฏิบัติภารกิจอย่างเข้มข้น ผ่านการเดินเท้าลุยป่าและล่องแพไม้ไผ่ตามลำน้ำเพื่อทำการลาดตระเวนเชิงคุณภาพ (SMART Patrol) อย่างต่อเนื่อง แม้จะต้องเผชิญกับสภาพภูมิประเทศที่ยากลำบากและความเสี่ยงภัย เพื่อเฝ้าระวังและป้องกันการลักลอบล่าสัตว์ การตัดไม้ และการบุกรุกทำลายป่า ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญในการคงความอุดมสมบูรณ์และรักษาความปลอดภัยให้แก่ภาพสลักโบราณ รวมถึงระบบนิเวศโดยรอบเอาไว้ได้อย่างสมบูรณ์จนถึงปัจจุบัน
ขอบคุณข้อมูล : กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
Cr. ภาพ : ศูนย์ศึกษาธรรชาติและสัตว์ป่าอุบลราชธานี
/////////////////////////////////////////// กิตติภณ / ข่าว.
